HỢP TÁC XÃ PHƯỚC HƯNG

        PHUOC HUNG COOPERRATIVE

 

CHUYÊN SẢN XUẤT ĐIỀU SẠCH   FAIRTRADE-ORGANIC

HỢP TÁC XÃ PHƯỚC HƯNG

        PHUOC HUNG COOPERRATIVE

 

CHUYÊN SẢN XUẤT ĐIỀU SẠCH   FAIRTRADE-ORGANIC

CÁCH CHỌN GIỐNG CHĂM SÓC THU HOẠCH

KỸ THUẬT TUYỂN CHỌN VÀ NHÂN GIỐNG ĐIỀU GHÉP

1. Yêu cầu sinh thái
- Cây Điều thích hợp cho nhiều loại đất khác nhau (đất đồi trọc, đất triền đồi hoang hóa, đất kém phì nhiêu đất xám, đất đỏ vàng, đất phù sa…). Đặc biệt, cây Điều sinh trưởng và phát triển tốt trên tầng đất xám, đất đỏ vàng, đất phù sa nhưng phát triển kém trên tầng đất bị úng thủy.
– Điều sinh trưởng tốt với khí hậu nhiệt đới, chịu được biên độ dao động từ 7 – 46 độ C (thích hợp nhất là 24 – 28 độ C). Trong năm tháng nào nhiệt độ dưới 150C Điều sinh trưởng và phát triển giảm rõ rệt. Điều thích nghi với độ cao từ 500m hoặc 600m trở xuống so với mặt nước biển. Độ cao từ 700m trở lên cây Điều ghép sẽ sinh trưởng và phát triển kém. Lượng mưa thích hợp nhất trung bình từ 1.000 – 2.000mm/năm, nhưng vẫn sinh trưởng được ở lượng mưa từ 400 – 1.000mm/năm, độ ẩm < 75 % là thích hợp nhất. Sinh trưởng và phát triển của cây Điều liên quan chặt chẽ đến chế độ ánh sáng. Độ ngày dài và độ may che phủ. Ở những vùng có độ dài ngày và đêm bằng nhau rất thích hợp cho việc trồng Điều. Vùng có nhiều sương mù cây vẫn sinh trưởng bình thường nhưng cho trái kém, thích hợp với những vùng có thời gian chiếu sáng khoảng 2.000 giờ/năm.

2. Lựa chọn giống điều

Trước đây việc lựa chọn giống điều chủ yếu là tự phát, người dân thường lựa chọn những cây có năng suất cao, sinh trưởng mạnh để lấy hạt nhân giống, việc ươm từ hạt tạo ra sự lai tạo và phân ly giống rất lớn, không đáp ứng được năng suất mong muốn.Do đó hiện nay đa phần các hộ canh tác thường sử dụng các giống điều ghép, ngoài các giống đã được định danh và cho phép lưu hành trên thị trường như : giống điều PN1 , giống điều AB29, giống điều AB0508, MH4/5, MH5/4… thì việc lựa chọn chồi để nhân giống điều phải đảm bảo cây mẹ có các chỉ tiêu như sau

  • Cây lấy chồi phải đang trong giai đoạn kinh doanh (8-15 tuổi) trở lên.
  • Năng suất cao và ổn định (20-40kg hạt/cây/năm – tương đương 2-4 tấn/ha)
  • Cành lá phát triển mạnh, trung bình 5 cành nhánh trên 1 cành chính
  • Có ít nhất 60% cành nhánh ra hoa, thời gian ra hoa kéo dài từ 30-60 ngày
  • Hoa lưỡng tính chiếm 10% trên một chùm hoa
  • Số lượng quả trên mỗi chùm ít nhất 5 chùm/quả
  • Số lượng hạt mỗi kg từ 120-150 hạt
  • Tỷ lệ thu hồi nhân từ 25-35%
Giống điều cao sản PN1
Giống điều cao sản PN1

3. Kỹ thuật nhân giống cây điều

a – Nhân giống hữu tính (từ hạt)

  • Chọn hạt giống to, đều, đủ độ già từ những cây mẹ có thông số như đã kể trên
  • Phơi hạt 2-3 nắng cất giữ nơi khô thoáng để duy trì tỷ lệ nảy mầm
  • Trước khi ươm hạt cần thả hạt trong nước muối 3-5%, loại bỏ những hạt nổi
  • Ngâm hạt trong 24-48 tiếng, rửa lại bằng nước sạch
  • Hạt có thể ươm trực tiếp trong bầu ươm không cần qua khâu ủ hạt chờ nảy mầm
  • Khi đặt hạt vào bầu ươm, cho chiều cong úp xuống, cuốn hạt quay về phía trên, lấp đất vừa phủ hạt. Sau khoảng 45-60 ngày có thể mang ra trồng
  • Ưu điểm của nhân giống từ hạt là dễ tiến hành, chi phí thấp, tỷ lệ sống cao, đôi khi có thể lai tạo ra giống năng suất vượt trội nhờ ưu thế lai, nhược điểm là tỷ lệ phân ly giống cao, khó đạt được năng suất mong muốn
b – Nhân giống vô tính (ghép chồi)
  • Để duy trì được đặc tính của cây mẹ, bà con nên nhân giống bằng phương pháp ghép chồi
  • Chồi ghép được lựa chọn từ những cây mẹ đã được định danh hoặc có chỉ tiêu giống như đã nêu ở phần trên
  • Phương pháp ghép chính là ghép nêm chồi, có thể thực hiện trên cây con trong bầu ươm hoặc cây đã trồng ngoài đồng ruộng
  • Nếu ghép trên cây con nên chọn những cây có độ tuổi trên 60 ngày trở lên, đường kính thân tương đương hoặc lớn hơn đường kính chồi ghép
  • Kỹ thuật ghép tương tự như kỹ thuật ghép bơ, bà con có thể tham khảo tại bài viết sau >>> Hướng dẫn kỹ thuật ghép chồi bơ
  • Ưu điểm của nhân giống vô tính là giữ được gần như toàn vẹn đặc tính của cây mẹ, nhược điểm là kỹ thuật tiến hành phức tạp, tỷ lệ cây sống khi trồng chưa cao.
Nhân giống cây điều ghép
Nhân giống cây điều ghép

4. Yêu cầu về khí hậu, đất trồng điều

  • Nhìn chung khí hậu để cây điều sinh trưởng mạnh và cho năng suất ổn định nhất là từ miền trung trở vào phía nam. Các vùng duyên hải miền Trung, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên là thích hợp nhất, các khu vực phía bắc do ảnh hưởng của gió lào, sương muối… nên không phù hợp để trồng điều
  • Đất trồng điều yêu cầu thoát nước tốt, tầng canh tác dày 1-2m, pH từ 5.0 – 7.0

5. Mật độ và quy cách trồng điều

Điều rất nhanh cho thu hoạch đặc biệt là điều ghép, sau khi trồng khoảng 18 tháng là bắt đầu có bông, một số giống cao sản năm thu bói có thể đạt từ 5-8 tạ/hecta

Do đó để tận dụng tối đa năng suất và hạn chế lãng phí đất trống, khi trồng điều bà con nên trồng dày ban đầu, về sau khi cây giao tán thì tỉa bỏ bớt các cây ở giữa. Khoảng cách ban đầu là 8x6m hoặc 10x5m (tương đương mật độ là 200 cây/ha) về sau tỉa thưa các cây ở giữa tạo khoảng cách 8×12 hoặc 10x10m (tương đương mật độ là 100-120 cây/ha)

Thông thường việc tỉa cây thường tiến hành vào năm thứ 8 trở đi

6. Kỹ thuật trồng điều

  • Đào hố 40x40x40cm thẳng hàng và cách nhau theo mật độ vừa nói ở phần trên
  • Mỗi hố bón lót 10-15kg phân chuồng hoai mục + 0,3 – 0,5kg phân lân + 0,1 – 0,3kg phân đạm hoặc NPK
  • Việc chuẩn bị hố trồng cần tiến hành trước từ 15-30 ngày
  • Khi trồng nên thao tác nhẹ nhàng, tránh làm vỡ bầu ươm.
  • Đặt bầu ươm chính giữa hố, mặt bầu cao hơn mặt đất 5-10cm, nén nhẹ xung quanh gốc, đồng thời vun gốc cao tránh đọng nước
  • Sau khi trồng cần cắm cọc cố định cây và tưới nước ngay để giữ ẩm cho cây con
  • Thời điểm trồng thích hợp nhất là cuối mùa khô đầu mùa mưa

7. Kỹ thuật chăm sóc cây điều

a – Bón phân: Có thể chia làm 2 giai đoạn, giai đoạn kiến thiết (1-3 năm) và giai đoạn kinh doanh (năm thứ 4 trở đi).

  • Ở giai đoạn kiến thiết: Bón phân hữu cơ khoảng 2 tấn/1Ha vào đầu mùa mưa, đợt 2 vào tháng 9  
  • Ở giai đoạn kinh doanh: Bón mỗi gốc 5-10kg phân hữu cơ đợt 1 đầu mùa mưa và đợt 2 vào tháng 9 từ 10-20kg/ mỗi gốc 
  • Ngoài ra hàng năm nên phun các loại phân bón lá bổ sung trung vi lượng, 1-2 tháng/lần và thuốc trừ sâu sinh học

 b – Tưới nước: 

  • Linh động dựa theo tình hình khô hạn, nếu có điều kiện có thể đánh bồn đường kính 2-4m quanh gốc để tưới nước hoặc tưới bằng béc phun cũng được.

c –Cắt tỉa cành tạo tán:

  •  Khi cây cao khoảng 0,8-1m, tiến hành hãm ngọn, nuôi 3-5 cành chính mọc lên từ thân, tạo tán phát triển cân đối về các hướng, sau đó hàng năm sau vụ thu hoạch cắt tỉa cành sâu bệnh, cành khô, chồi vượt sát thân, cành hết khả năng mang trái

8 . Phòng trừ sâu bệnh

  • Sâu đục thân, đục cành: Đầu mùa mưa nên phun thuốc trừ sâu sinh học vào gốc cây, vỏ cây để tiêu diệt ấu trùng. Trường hợp ấu trùng đã tấn công thì tiết hành cưa bỏ cành, dùng móc sắt bắt sâu con. Đồng thời dùng vôi, vải tẩm thuốc quấn quanh gốc để hạn chế và tiêu diệt ấu trùng, sâu con…
  • Sâu bọ hại lá và đọt non: Chủ yếu là bọ trĩ, rầy mềm và bọ xít muỗi. Gây hại quanh năm nhưng nặng nhất là giai đoạn cây phát chồi non, nên chủ động dùng đèn và bẫy để bắt và các loại thuốc sinh học để phòng trừ.